Posts tonen met het label hardheid. Alle posts tonen
Posts tonen met het label hardheid. Alle posts tonen

zaterdag 2 februari 2019

Basismaterialen | Potloden in allerlei soorten en variaties zijn nooit weg te denken

Tekenen en schilderen | De basismaterialen van de tekenaar


Potloden in allerlei soorten en variaties zijn nooit weg te denken 


De basis van elk potlood is grafiet


Iemand die aan materiaal om te tekenen denkt zal direct aan een potlood denken. Logisch want het is het meest gebruikte stukje gereedschap van de tekenaar.

De basis van elk potlood is grafiet. Grafiet is een vorm van koolstof wat in een staafvorm is geperst. Vaak zijn er bindmiddelen als bijvoorbeeld klei aan toegevoegd om tot een zachter maar toch redelijk stevig materiaal te komen. Zo bepaalt de hoeveelheid klein in het grafiet voor een groot deel de zogenaamde hardheid.



Elk potlood heeft een eigen hardheid

Een gemiddelde hardheid heeft een zogenaamd HB potlood. Pak een willekeurig potlood en u zult er iets dergelijks op zien staan. Mogelijk staat er geen HB maar 2H of 3B op. Hardheid wordt namelijk aangegeven in een reeks: 6H, 5H, 4H, 3H, 2H, 1H, HB, 1B, 2B, 3B, 4B, 5B, 6B. In deze reeks is 6H de hardste (H van Hard, gemakkelijk te onthouden) en 6B de zachtste. Koopt u een echte set tekenpotloden dan vindt u deze waarden er waarschijnlijk wel in terug.

Een grafietstift is een soort dik potlood zonder hout er om heen

Naast grafiet in hout, ons potlood, kennen we ook zogenaamde grafietstiften. Ze zijn niet in hout gevat en in het algemeen veel dikker dan de stift van een potlood.

Harde potloden lenen zich vooral voor technische tekeningen

Harde potloden worden vooral gebruikt in de wereld van technische tekeningen, voor zover ze daar niet door de computer verbannen zijn. Harde potloden geven een meer grijze lijn. Het geeft een krassende effect met scherpe, harde lijnen die nauwelijks meer weg te krijgen zijn omdat ze min of meer in het papier zijn gegrift.

Grafietstiften werken ook prima

Voor tekenwerk gebruikt de tekenaar meestal een potlood uit de B serie omdat een dikkere, zwartere en ook zachtere lijn oplevert. Ook de aanschaf van enkele grafietstiften moet zeker overwogen worden.



Gebruik een goed scherp mes om een punt aan een potlood te slijpen

Potloden slijpen doet de tekenaar bij voorkeur met een scherp mesje. Een hobbymes, ook wel Stanleymes genoemd, voldoet prima. Een lichtgewicht mesje als bijvoorbeeld een aardappelschilmesje voldoet vaak wat minder maar dat is ook een kwestie van smaak en dus moet je het gewoon proberen

Het vraagt wat oefening en in het begin vreet het potloodpunten omdat we er teveel druk op uitoefenen. Later wordt dat vanzelf wel beter als we eenmaal de slag te pakken hebben. Een puntenslijper lijkt voor de hand te liggen maar produceert een scherpe punt die als we niet uitkijken dwars door ons papier heen snijdt. De punt de we met een mesje krijgen ziet er wat prettiger uit op dat gebied.

Durf ook iets weg te gooien

Is uw potlood door enthousiast tekenen of alleen maar veel slijpen tot een stompje geworden, gooi het dan weg. U hebt weinig grip op een dergelijk stompje en eigenlijk is er nauwelijks mee te werken. Potloden zijn niet duur en de handel in tekenmaterialen moet toch ook leven.

Wees voorzichtig met afgeven van zacht potlood

Let op als u klaar bent. Een potloodtekening die met een zacht potlood is gemaakt geeft af. Behoorlijk zelfs. Gebruikt u houtskool dan is het effect nog veel erger. Dat geeft echt enorm af. Er bestaat speciaal fixatiemateriaal, zogenaamd fixatief. Dat wordt verkocht in spuitbussen. Vroeger bestonden er speciale blaaspijpjes voor die in een flesje werden gehouden maar deze fixatiefspuitjes zijn min of meer uitgestorven. Hebt u een bus haarlak in huis? Dat voldoet ook. Niet teveel spuiten en opletten of het geen vlekken geeft. Dus voordat u een geslaagde tekening gaat fixeren, eerst een stukje proberen op een mislukt exemplaar.



En nu verder....




Tekenen met houtskool | Tekenen met houtskool heeft veel voordelen

Tekenen en schilderen | Houtskool


Tekenen met houtskool heeft veel voordelen


Het simpelste tekenmateriaal dat er is. Maar niet te onderschatten

Houtskool is misschien wel het simpelste tekenmateriaal dat de natuur heeft voortgebracht. Het is niet anders dan verkoold hout. Afhankelijk van het gebruikte hout is de hardheid van de houtskool behoorlijk verschillend. De zachte variant is de zwartste, de hardere soorten neigen meer naar donkergrijs. We kennen houtskool in allerlei vormen.




Het bekendste zijn de staafjes houtskool die u koopt in een langwerpig doosje of een kunststof kokertje. Houtskool is in allerlei diktes verkrijgbaar. Met de dunnere variant tekent u ongeveer als met een potlood. Maar pas op: De minste of geringste druk op het materiaal doet het onder uw vingers uiteen vallen.

Deze houtskoolstaafjes zijn vrijwel niet volledig te verwijderen. Door er met een ganzenveer overheen te gaan verwijdert u het losse materiaal, bijvoorbeeld als u het gebruikt om een schets te maken van iets wat u wilt gaan schilderen. Met kneedgum kunt u overtollig materiaal wegnemen maar gummen zoals u dat gewend bent met een normaal potlood en een gummetje kunt u echt helemaal vergeten.

Naast de houtskoolstaafjes bestaat er ook een potloodvorm. Deze heeft als grote nadeel dat het nauwelijks te slijpen is, tenzij men daar na heel veel oefenen en veel versleten potloden een zekere handigheid in heeft verkregen. Hebt u geen zin om u die handigheid eigen te gaan maken, maak dan gewoon gebruik van de houtskool staafjes.

Houtskool wordt ook nog wel eens verward met het veel hardere siberisch krijt. Dit laatste is nog zwarter dan houtskool. Zeker na enige tijd, als een groot aantal korrels heeft losgelaten, zal houtskool eerder grijs dan zwart worden. Bij Siberisch krijt blijft de zwartheid wel gehandhaafd.

Houtskool is ideaal materiaal voor een snelle schets, bijvoorbeeld bij modeltekenen. De ondergrond is daarbij, in tegenstelling tot bijvoorbeeld conté, van veel minder invloed. Hou er rekening mee dat houtskool verreweg het plezierigste werkt op grote vellen papier. En liefst wat grover of ruwer papier.  Dat betekent dat u dus over flink grote onderborden moet kunnen beschikken als u eenmaal met houtskool aan de gang gaat.

Snelle één minuutschets met houtskool
Snelle één minuutschets met houtskool

Houtskooltekeningen zijn heel kwetsbaar. Een tekening moet dan ook gefixeerd worden met speciale houtskoolfixeer. Hoewel sommige haarlaksoorten ook uitstekend voldoen en een fractie van de prijs zijn. Soms “pakt” de houtskool niet lekker meer op het papier, vooral na veel correcties. Dan doet even licht  fixeren vaak wonderen en kun je weer verder schetsen.

Hou altijd een doek of keukenpapier bij de hand om uw vingers aan af te vegen. Houtskoolvlekken in uw kleren zijn zeer hardnekkig. Pas na enkele keren wassen zullen ze meestal verdwenen zijn.


Lekker met houtskool schetsen naar model

Wilt u ook eens lekker met houtskool naar model schetsen? Maar ziet u op tegen de heisa van het inhuren van een model en werkt u liever in een kleine groep dan in een grote groep in een sfeerloos lokaal van een oude, afgekeurde school? Dan is "model met koffie" u op het lijf geschreven. Kijk hier voor meer informatie.

donderdag 31 januari 2019

Pierre Noire

Tekenen en schilderen | Pierre Noire


Pierre Noire is een soort potlood met een roetzwarte stift.

De hardheid van Pierre Noire verloopt tussen H en 3 B.

Vooral de zachtere variant wordt gebruikt in de plaats van houtskool omdat deze ook met kneedgum, een doezelaar etc. te bewerken is.



En nu verder....