Posts tonen met het label atmosferisch perspectief. Alle posts tonen
Posts tonen met het label atmosferisch perspectief. Alle posts tonen

zaterdag 2 februari 2019

Atmosferisch perspectief | Één van de eerste bekende vormen van het maken van diepte

Tekenen en schilderen | Atmosferisch perspectief


Één van de eerste bekende vormen van het maken van diepte


Zoals de naam al zegt ontstaat het door de werking van de atmosfeer


Wanneer men over een landschap uitkijkt, lijken de kleuren in de verte steeds kouder en blauwer te worden. Dit noemt men het atmosferisch perspectief . Zo verandert de kleur van bomen van groen-geel, via groen-blauw naar blauw.

een goed zichtbare vorm van atmosferisch perspectief
een goed zichtbare vorm van atmosferisch perspectief


Bovendien worden structuren en contrasten door dit atmosferisch perspectief steeds zwakker. In werkelijkheid gebeurt dit door de waterdamp en stofdeeltjes in de lucht. Koude kleuren, zoals blauw, hebben de neiging optisch te wijken en suggereren daarmee diepte.

Een uitgebreid artikel over dit verschijnsel van het atmosferisch perspectief vindt u hier

En nu verder....




vrijdag 1 februari 2019

Compositie

Tekenen en schilderen | Compositie


Onder compositie verstaat men de door de kunstenaar aangebrachte rangschikking van elementen in een tekening of schilderij.

Over compositie zijn vele dikke boeken geschreven. Een wat simpeler versie voor beginners vind je hieronder.



Hoewel er vaak geprobeerd is de “ideale compositie” te beschrijven, bijvoorbeeld bij de zogenaamde gulden snede, blijft de compositie toch vooral een kwestie van smaak en inzicht van de kunstenaar.

Sterker nog, veel kunstenaar hebben een hekel aan al dit soort conventies. En leggen die dus allemaal gewoon naast zich neer. Misschien helpt een stukje theorie? 


De fundamenten van compositie in de schilderkunst


Compositie in de schilderkunst mag je zien als een soort skelet van een kunstwerk. De compositie vormt de structuur en ondersteunt de schoonheid van het kunstwerk. De compositie beïnvloedt met name hoe een schilderij wordt waargenomen, begrepen en gewaardeerd door de kijker. Door middel van verschillende elementen zoals de balans, het ritme, het contrast en de werking van het perspectief, kan een schilder zorgen voor een harmonieuze en boeiende compositie. Laten we eens een paar essentiële beginselen van compositie in de schilderkunst op een rijtje zetten.

De balans, belangrijk in de compositie


Balans is een doorslaggevend aspect van compositie. De balans verwijst naar de verdeling van het visuele gewicht en de elementen binnen een schilderij. Er zijn twee soorten balans van belang bij composities, namelijk symmetrie en asymmetrie. Een symmetrische balans wil zeggen dat er sprake is van een gelijke verdeling van elementen rond een centraal punt. Een asymmetrische balans draait om een gelijkwaardige verdeling van visuele gewicht zonder dat er sprake is van een strikte symmetrie. Het kiezen van de juiste balans hangt af van het gewenste effect dat de kunstenaar wenst te bereiken.

Het ritme zorgt voor de beweging


Ritme in een schilderij creëert een gevoel van beweging en herhaling. En daardoor wordt de kijker door het kunstwerk geleid. Dit ritme kan worden bereikt door het herhalen van vormen, kleuren of lijnen en wel op een consistente manier. Het ritme kan zowel regelmatig als juist bewust onregelmatig zijn. Ook hier weer afhankelijk van de intenties van de kunstenaar. Ritme kan de harmonie versterken en een gevoel van samenhang geven aan het schilderij.

Contrast voor verschil tussen licht en donker


Contrast verwijst naar het verschil tussen verschillende elementen in een schilderij, zoals licht en donker, kleur, vorm of textuur. Door contrast te gebruiken, kan een kunstenaar de aandacht van de kijker in een bepaalde richting sturen. De kunstenaar kan zo voor diepte en een gevoel voor afmetingen zorgen in het kunstwerk. Een goed gebruik van contrast kan een schilderij levendiger maken en het een stevige dieptewerking.

Het perspectief in een compositie


Het perspectief is essentieel voor het creëren van de illusie van diepte en ruimte op een plat vlak. Er zijn verschillende soorten perspectief, waaronder lineair perspectief en atmosferisch perspectief. Ook de hoek van zien wordt tot het perspectief gerekend en leidt tot termen als kikkerperspectief en vogelperspectief. Lineair perspectief maakt gebruik van convergerende lijnen die samenkomen op één of meer denkbeeldig punt(en) op de horizon, terwijl atmosferisch perspectief de vervaging en verkleuring van objecten op de achtergrond benadrukt om diepte te suggereren.  

Harmonie en eenheid zijn belangrijk in een kunstwerk


Harmonie en eenheid zijn van fundamenteel belang voor een succesvolle compositie. Harmonie ontstaat wanneer alle elementen in een schilderij samenwerken om zo een samenhangend geheel te vormen. Dit kan worden bereikt door consistentie in kleurgebruik, vormen, en stijl. Eenheid houdt in, dat het geheel meer is dan de som der delen; alle elementen moeten met elkaar samenwerken om een overkoepelend effect te creëren dat aantrekkelijk is voor het oog van de kijker.

Conclusie


Compositie in de schilderkunst is een uitgebreid en complex onderwerp. Maar wel een onderwerp dat de kern vormt van een al dan niet geslaagd kunstwerk. Door balans, ritme, contrast, perspectief, harmonie en eenheid te begrijpen en te beheersen, kunnen kunstenaars schilderijen maken, die niet alleen visueel aantrekkelijk zijn, maar ook emotioneel en intellectueel stimulerend. Het beheersen van deze beginselen stelt kunstenaars in staat om hun creatieve visie effectief over te brengen en een blijvende indruk achter te laten op de kijker.

Dieptewerking krijgen in 2-dimensionale kunst

Tekenen en schilderen | Dieptewerking

Diepte is noodzakelijk bij twee-dimensionaal werken

Diepte geeft het effect aan waarbij voorwerpen in de verte lijken te verdwijnen. Een noodzakelijk iets als we in een plat vlak aan het werk zijn zoals bij een tekening of een schilderij.

Gebruik verschillende perspectiefvormen

Een soms bedrieglijk echt effect van diepte is te verkrijgen door gebruik te maken van ruimtelijk (lineair) perspectief, kleurperspectief of atmosferisch perspectief en dan bij voorkeur allemaal tegelijk. Dat kan uiteraard probleemloos en het effect zal heel bijzonder zijn.

Lineair perspectief speelt een belangrijke rol

Met name een goed gebruik van lineair perspectief, de bekende vorm met de verdwijnpunten die meestal op de horizon liggen, zal de dieptewerking enorm versterken. Maar onderschat ook de werking van kleuren rond de horizon niet. Een scherp afgetekende horizon met felle kleuren zal nooit een diepte-effect geven.

Laat de kleuren van horizon en lucht overvloeien

Meng daarom de kleuren rond de horizon heel licht met de kleur die voor de lucht is gebruikt waardoor lucht en land (of water natuurlijk) als het ware in elkaar over lijken te lopen. Dat geeft een verbazend gevoel van diepte, zeker bij landschappen en zeegezichten waarbij er niet echt sprake is van lijnen die we voor lineair perspectief kunnen gebruiken.

Als u er meer van weten wilt dat vindt u veel informatie in onderstaand boek dat voor slechte 7 euro te bestellen is.

Boek met veel informatie over perspectieftekenen, spiegeling, maatberekening en dergelijke.
Klik op het boek om naar de beschrijvende pagina te gaan

Overdreven diepte realiseren.


Sommige mensen gaan ook nog eens flink overdrijven en een overdreven diepte proberen te bereiken door bijvoorbeeld de verdwijnpunten te verschuiven. Dat kan werken en wordt in de praktijk gebruikt in stillevens en dergelijke.  Ook in een zogenaamde "trompe d'oeil"  is flink met het perspectief gemanipuleerd.  Of het allemaal even mooi en natuurlijk over komt moet iedereen maar even voor zichzelf uitmaken. Maar dat er verbazende effecten te realiseren zijn, dat is wel zeker.
 

kleurenperspectief

Tekenen en schilderen | Kleurenperspectief


Het kleurenperspectief is het verschijnsel dat kleuren dichtbij helder van kleur zijn en naarmate deze verder weg liggen fletser van kleur worden.

In een extreem geval verdwijnt het geheel aan kleuren in een blauwige of grijzige waas. Vaak is dit goed waar te nemen is vanaf een hoog uitkijkpunt of vanuit een vliegtuig.

Daarbij is vaak het verschil tussen aarde en lucht niet goed meer te zien.

 In plaats van kleurenperspectief spreekt men ook wel van atmosferisch perspectief.

Wilt u er meer van weten kijk dan op dit weblog



En nu verder....



Optisch perspectief

Tekenen en schilderen | Optisch perspectief


Wat is optisch perspectief

Door in een tekening of schilderij meer detail aan te brengen in objecten die zich in de voorgrond bevinden en minder of nauwelijks detail weer te geven in objecten die zich verder weg bevinden wordt een optisch perspectief , dus diepte, gesuggereerd. Optisch perspectief is daarmee een relatief eenvoudige techniek die al snel herkenbare resultaten geeft.

Een andere techniek daarbij is ook  nog het gebruik van dikkere, zwaardere lijnen in de voorgrond en dunnere, teerdere lijntjes in de achtergrond. Zie de schets van de twee wilgen hieronder.


Aanvulling op atmosferisch perspectief

Het optisch perspectief kan dan een prima aanvulling zijn op het atmosferisch perspectief waar we meer met kleuren werken werken. Daar vinden we de fellere kleuren in de voorgrond en gaat de achtergrond geleidelijk aan naar een wat grijsblauwe vorm toe.

Meer informatie over perspectief vindt u in het boek perspectieftekenen

En nu verder....




donderdag 31 januari 2019

Het grote belang van perspectief

Tekenen en schilderen | Belang van perspectief


Moderne perspectiefleer komt uit de renaissance

Een amateurschilder werkt nu eenmaal in een plat vlak. Maar zijn werk moet natuurlijk wel een duidelijke diepte hebben. Het is een probleem dat vele schilders in het verleden hebben gesignaleerd. Eigenlijk zijn er pas in de middeleeuwen, in en na de renaissance schilders gekomen die de beginsel van de moderne perspectiefleer hebben opgepakt. Er ontstond zelfs een stroming in de schilderkunst die het perspectivisme wordt genoemd.


De theorie is uitgekristalliseerd

Inmiddels is de theorie aardig uitgekristalliseerd en is bekend hoe je een opzet van een schilderij zodanig maakt dat deze qua perspectief correct is. Maar de constructie van een juist perspectief is nog niet eens zo eenvoudig en in de praktijk zien we dan ook vaak dat er flink tegen gezondigd wordt.

Ook atmosferisch perspectief speelt een grote rol

Het is overigens niet alleen het meer wiskundig verantwoorde perspectief wat een rol speelt. Een belangrijk aspect van diepte is het zogenaamde atmosferisch perspectief. De lucht om ons heen bevat altijd vocht. Vaak gecombineerd met de nodige vervuiling.

De minimale vochtdruppeltjes zorgen ervoor dat het licht op afstand vertrooid wordt. Dat heeft twee gevolgen: De kleuren worden allereerst minder helder en kleuren naar een soort blauwgrijs. En de scherpte in de verte loopt beduidend terug. Zeker details zijn niet meer zichtbaar.

Hebt u wel eens gevlogen? Dan is de laag lucht waar u door heen moet kijken nog dikker dan wanneer u met beide benen op de grond staat. Maar we zien dan wel heel erg duidelijk de werking van het atmosferisch perspectief optreden. Lucht en land, normaal gesproken heel duidelijk gescheiden op de horizon gaan gewoon in elkaar overlopen.


Uit ons boek over perspectieftekenen (klik afbeelding)


Goede kennis van perspectief is essentieel voor tekenaars en schilders

Dat het dus voor een amateurschilder van groot belang is om het nodige van perspectief te weten is wel duidelijk. Hiertoe zijn cursussen ontwikkeld, waar bij het mogelijk is om op deze cursus in te schrijven maar ook om een cursus in zijn geheel in te kopen. Dat is vooral voor belang bij opleidingsinstituten en dergelijke.


Plasticiteit

Tekenen en schilderen | Plasticiteit

Wat is plasticiteit

Plasticiteit beschrijft objecten of figuren met een driedimensionaal karakter op een tweedimensionale tekening of schilderij.

Tooncontrasten spelen een rol

Meestal wordt dit bereikt door grote tooncontrasten aan te brengen (suggestie van diepte met behulp van schaduwen en hoge lichten).

Perspectief speelt een rol

Ook een goed gebruik van het perspectief in verschillende vormen speelt vaak een grote rol bij het bereiken van een effectieve diepte-illusie .In deze serie weblogs is er daarom eentje speciaal aan perspectief gewijd


Atmosferisch perspectief speelt een rol

Ook het atmosferisch perspectief speelt een rol. Denk aan het kleurgebruik in de voorgrond en de achetergrond waar kleuren sterk vervagend werken

Subjectief begrip

Plasticiteit is ook weer zo'n begrip wat moeilijk hard te maken is. Er komt een grote mate van subjectiviteit bij kijken.



En nu verder....