Oliepastel ofwel wasco | Stevige, ruwe ondergrond is voor oliepastels van belang

Tekenen en schilderen | Oliepastel | Wasco

Stevige, ruwe ondergrond is voor oliepastels van belang

Oliepastel is zeker geen gewone pastel

Oliepastel bestaat uit gekleurd krijt. Hier is een vettig bindmiddel aan toegevoegd. Oliepastel is een vrij hard en beslist stug materiaal. Oliepastel werkt daarom het beste op stevig papier of karton. 

We kennen in Nederland het materiaal waarschijnlijk het beste als "Wasco".

Het materiaal waarop met oliepastels gewerkt wordt moet in elk geval flink ruw zijn anders neemt het de oliepastel  niet op. De kleurkracht van oliepastels is op glad materiaal namelijk gering omdat het harde en vrij gladde materiaal er gewoon overheen glijdt zonder al te veel materiaal op het papier achter te laten.

Het effect op glad materiaal is een zielig streepje

Het effect van deze actie op glad materiaal is dan niet meer dan een dunne, streperige weergave. Niet iedereen zal van het eindresultaat gecharmeerd zijn en dat is goed te begrijpen. Dus regel nummer één als we met oliepastel aan de gang willen gaan,  is het regelen van een stevige en vooral ook behoorlijk ruwe ondergrond. 

Er bestaan vrij vezelige, dikke papiersoorten die wel zullen voldoen. Ook wat dunner maar lekker ruw karton zal het als ondergrond om met oliepastel op te tekenen wel voldoen.

Oliepastel is eenmaal aangebracht niet te verwijderen

Het materiaal is eenmaal aangebracht nergens meer mee te verwijderen. Omdat oliepastel  glad en vettig is, smeer je het alleen maar steeds verder heen en weer. Er gebeurt verder weinig en je zult zien dat het verder uitveegt zonder dat je het van de ondergrond af kunt nemen.

Ofwel, de schade die je met al je geveeg aanricht wordt steeds groter. Wrijven in de vlek, zoals dat heet. Laat het dus zover niet komen. 

Lijnen die je getrokken hebt met je wasco's en die je bij nadere beschouwing niet zinnen, kun je het beste maar gewoon laten staan. Echt wegkrijgen is en blijft een illusie. 

Sommige kunstenaars laten lijnen gewoon staan

Veel kunstenaars maken daar trouwens helemaal geen probleem van en laten eventuele hulplijnen die hun oliepastel achtergelaten heeft gewoon staan. Niemand die er verder last van heeft, toch?

 

Oliepastel is niet echt populair onder kunstenaars

In tegenstelling tot de normale droge pastels is oliepastel geen veel gebruikt middel onder kunstenaars. Wasco ofwel oliepastel is daar domweg niet erg populair. Misschien is dat ook wel te wijten aan het feit dat oliepastel  niet echt gemakkelijk te verwerken is. En een andere belangrijke factor is mogelijk dat het niet echt iets in het oog springends toevoegt aan de gebruikelijke technieken, die kunstenaars wél gebruiken.

Je moet jezelf de tijd gunnen om met oliepastels  te leren werken

Waarschijnlijk moet je echt met oliepastel leren werken om er goede resultaten mee te halen. Maar de kunstenaar gunt zich daar kennelijk de tijd niet voor. Het heeft waarschijnlijk gewoon te weinig prioriteit. Er zijn andere en mogelijk leukere bezigheden. 

Oliepastel en olieverf

Sommige soorten oliepastel zijn op te lossen met terpentijnolie,  waardoor het te mengen wordt met olieverf. Echt iets voor kunstenaars die graag met verschillende materialen experimenteren, dat is wel duidelijk. De kans op een enorm geklieder lijkt ruimschoots aanwezig maar dat is een vooroordeel. Er is geen ervaring mee opgedaan. 

Wasco is een merk oliepastel

Een vrij bekend soort oliepastel is het zogenaamde waskrijt dat verkocht wordt onder de merknaam "Wasco". Deze naam wasco is inmiddels zodanig ingeburgerd dat de gehele soort materiaal met deze term wasco wordt aangeduid.

Voor velen zal de term wasco een stuk bekender in de oren klinken dan het veel formelere oliepastel.

Modeltekenen met oliepastel?

Nee, ik heb het nooit geprobeerd en ken ook niemand die er ervaring mee heeft. Maar misschien is het een idee om eens een tekensessie met oliepastels te organiseren. Bij "model met koffie" kan heel veel. Dus waarom geen oliepastel?

brochure model met koffie

Onze cursusruimte

En nu verder, al is het misschien niet met oliepastel....

Wilt u zelf eens met tekenen en schilderen kennismaken? 

Gewoon een keer doen. U gaat het zeker leuk vinden

Wilt u wat meer weten over perspectief?

Wilt u meer met compositie doen?

Wilt u wel eens naar levend model gaan tekenen? 

Zoekt u verder nog andere begrippen?

Zoekt u begrippen uit de kunstgeschiedenis?

Pastel

Tekenen en schilderen | Pastel

Wat is pastel precies?

Pastel is een uit grondpigmenten, klei of kalk en het bindmiddel arabische gom gemaakt materiaal dat verkrijgbaar is in een ronde of vierkante stiftvorm, zowel zacht als hard, als pastelpotlood en als oliepastel. Het pastelkrijt heeft in het algemeen heldere kleuren. Het is wel kwetsbaar. Als je er te hard op drukt valt het vrij snel uit elkaar waarbij het nogal wat stof en brokjes achterlaat, die snel andere kleuren besmetten. Het is dan ook zaak om de kleuren goed uit elkaar te houden in speciaal daarvoor te verkrijgen houders. Een andere truc die je ook wel hoort is om de pastelkrijtjes te vervoeren in een laagje rijst waarbij de rijstkorrels er voor zorgen dat de krijtjes elkaar onderling niet besmetten en als dat al zou gebeuren, dat ze ook weer schoonschuren door de korrels.

Er bestaan ook nog extra harde varianten zie meer geschikt zijn voor het trekken van strakkere lijnen en het tekenen van fijnere details. Normaal pastel leent zich daar namelijk een stuk slechter voor.

Panpastel

Daarnaast is een zachte variant te koop in kleine ronde doosjes die panpastel genoemd wordt en die aangebracht wordt met speciale sponsjes, soms aangebracht op een stokje. Het doet in eerste instantie denken aan makeup of oogschaduw, ook qua verpakking. Maar verwissel het daar niet mee.  Sommige tekenaars nemen een doezelaar met een puntje er aan, dompelen dat in het pastelpoeder en gebruiken het geheel als een soort tekenpen. Ook bewerken met verschillende soorten penselen behoort zeker tot de mogelijkheden, bijvoorbeeld om kleuren op het papier te mengen.

Pastel is prettig om mee te werken maar lastig

Pastel is een tekenmateriaal waar zeer mooie resultaten mee haalbaar zijn maar het is geen materiaal waar iedereen zo maar mee gaat tekenen. Het vraagt wel degelijk de nodige vaardigheid en routine. En zoals altijd bij routine is dat alleen maar op te bouwen door er heel veel mee te werken. Gelukkig licht het lekker in de hand en werkt het gewoon wel prettig, dit in tegenstelling tot oliepastel.

Mengen van pastel is vraagt een aparte aanpak

Iets wat lastig is bij het werken met pastels is het mengen van kleuren. Daarom worden kleuren vaak dicht tegen elkaar aangezet zodat er voor het oog een soort van mengvorm optreedt. Geen nieuwe techniek overigens, kunstenaars als Seurat gebruikten dit al in de tijd van het impressionisme. Het werkt dus kennelijk wel.
 

Houdbaarheid van een pasteltekening

Een pasteltekening is slecht houdbaar en beschadigt net als bijvoorbeeld bij houtskool heel erg snel.

Fixeren van het pastelkrijt zoals bij houtskooltekeningen  is niet aan te raden. Het geheel wordt snel te nat waardoor de kleur van het pastelkrijt blijvend verandert. In het algemeen wordt uw pastel er een stuk donkerder door. En van de oorspronkelijke heldere kleuren blijft niet veel over. Het is daarom nodig om papier met tussenvellen te gebruiken of deze in een schetsboek tussen te voegen. Dus schetspapier is daar heel bruikbaar voor. Voor een goede definitieve manier van bewaren is het aan te raden om de pastel achter glas in te lijsten, bijvoorbeeld met een passe partout er voor.

Oliepastel

De zogenaamde oliepastels worden door dierlijk vet gebonden, terwijl de andere soorten met gom worden vervaardigd. Voor meer informatie over oliepastel zie hier

Het papier speelt een rol

Pastels worden meestal toegepast op aquarelpapier, Mi-,Teintes-, ingres- fluweel-, zandkorrel- sansfix- en houtskoolpapier.

Zorg voor een mooie textuur

Elke papiersoort roept andere expressieve effecten op. Papier met een zekere textuur is wel aan te raden voor een optimaal resultaat

En nu verder....

Wil je zelf eens met tekenen en schilderen kennismaken? 

Gewoon een keertje doen. Het is hartstikke leuk 

Wil je meer weten over perspectief?

Wil je meer met compositie doen?

Wil je naar levend model gaan tekenen? 

Zoek je verder nog andere begrippen?

Zoek je begrippen uit de kunstgeschiedenis?

Waskrijt

Tekenen en schilderen | Waskrijt | Wasco

Een vorm van oliepastel

Een vorm van een oliepastel is waskrijt wat vaak met de merknaam Wasco wordt aangeduid.

Het heeft vrijwel dezelde eigenschappen als oliepastel maar is iets lastiger te verwerken.

Waskrijt is niet populair

Het is wat stugger en het glijdt gemakkelijker over het papier zonder daarop veel kleurstof achter te laten. Ruw karton of papier is noodzakelijk om er goed mee te werken.

Waskrijt staat niet bekend als een populair middel voor kunstenaars.

En nu verder....

Wilt u zelf een met tekenen en schilderen kennismaken? 

Gewoon doen. Het is hardstikke leuk 

Wilt u meer weten over perspectief?

Wilt u meer met compositie doen?

Wilt u naar levend model gaan tekenen? 

Zoekt u verder nog andere begrippen?

Zoekt u begrippen uit de kunstgeschiedenis?